SkanderlyShqip
Grammatik · Aorist
Vollendete VergangenheitVon Muttersprachlern und Grammatiken geprüft
Aorist — regelmäßig✓ Träger
Endungen am Beispiel von punoj (arbeiten) und bëj (machen).
| unë | punova |
| ti | punove |
| ai/ajo | punoi |
| ne | punuam |
| ju | punuat |
| ata/ato | punuan |
| unë | bëra |
| ti | bëre |
| ai/ajo | bëri |
| ne | bëmë |
| ju | bëtë |
| ata/ato | bënë |
Aorist — unregelmäßig (Dreiergruppen)✓ Träger
Lerne zusammen: Präsens → Aorist → Partizip.
| Präsens | Aorist | Partizip | Übersetzung |
|---|---|---|---|
| ha | hëngra | ngrënë | essen |
| bie | ra | rënë | fallen |
| vij | erdha | ardhur | kommen |
| them | thashë | thënë | sagen |
| jap | dhashë | dhënë | geben |
| shoh | pashë | parë | sehen |
| marr | mora | marrë | nehmen |
| sjell | solla | sjellë | bringen |
| kam | pata | pasur | haben |
| fle | fjeta | fjetur | schlafen |
| dua | desha | dashur | wollen |
| lë | lashë | lënë | lassen |
| vë | vura | vënë | legen |
| heq | hoqa | hequr | entfernen |
| dal | dola | dalë | hinausgehen |
jam (sein): Der Aorist qeshë wird in der gesprochenen Sprache fast nicht verwendet – man sagt isha (Imperfekt) oder kam qenë (Perfekt). Das Partizip qenë ist sehr häufig: si ke qenë? (wie geht es dir?).
SkanderlyShqip
Grammatik · Partizipien
Regelmäßige Partizipien – nach GruppenNewmark, FSI
-uar
Verben auf -oj
punojpunuararbeiten
mësojmësuarlernen
takojtakuartreffen
harrojharruarvergessen
mendojmenduardenken
kërkojkërkuarsuchen
shikojshikuarschauen
dëgjojdëgjuarhören
fillojfilluarbeginnen
mbarojmbaruarbeenden
kujtojkujtuarsich erinnern
urojuruargratulieren
lejojlejuarerlauben
lexojlexuarlesen
kontrollojkontrolluarprüfen
organizojorganizuarorganisieren
vizatojvizatuarzeichnen
pastrojpastruarputzen
-r
Verben auf -uaj / -yej
paguajpaguarbezahlen
shkruajshkruarschreiben
lyejlyerstreichen
thyejthyerbrechen
kryejkryerausführen
-ur
Konsonantstamm
haphapuröffnen
mbyllmbyllurschließen
kapkapurfassen
pjekpjekurbacken
hedhhedhurwerfen
prekprekurberühren
qepqepurnähen
ndezndezuranzünden
shtypshtypurdrucken
mbytmbyturertränken
përdorpërdorurbenutzen
njohnjohurkennen
matmaturmessen
shprehshprehurausdrücken
-rë
Vokal + j / einsilbig
bëjbërëmachen
lajlarëwaschen
thajtharëtrocknen
fryjfryrëblasen
pipirëtrinken
ndajndarëteilen
fshijfshirëwischen
-në
einsilbig auf Vokal
vëvënëlegen
zëzënëbesetzen
lëlënëlassen
nxënxënëlernen
Hierher gehören auch die häufigen unregelmäßigen: ha→ngrënë, jap→dhënë, them→thënë, bie→rënë (siehe „Dreiergruppen“ auf dem Aorist-Blatt).
SkanderlyShqip
Grammatik · Artikel und Klitika
Die Partikeln i / e / të und die KurzpronominaVon einem Muttersprachler geprüft
Artikel i / e / të✓ Träger
Sie stimmen in Geschlecht und Zahl überein; sie stehen vor Adjektiven und im Genitiv.
| Art. | wann | Beispiel | Übersetzung |
|---|---|---|---|
| i | Maskulinum, Sg. | Plazhi i vjetër | alter Strand |
| e | weiblich, Singular | vajza e mirë | gutes Mädchen |
| të | Pl. / Obliquus | ujëra të ndotura | schmutzige Gewässer |
| i | Genitiv (Zugehörigkeit) | libri i Anës | Anas Buch |
Das Partikel të in dua të / duhet të ist ein anderes (Konjunktiv), nicht zu verwechseln mit dem Artikel.
Klithiken — einfach✓ Träger
| e | ihn / sie (Akk.) | nuk e di · s'e di · ku e ke? |
| më | mir / mich | më pa |
| të | dir / dich | të pashë |
| na | uns | na pa |
| ju | euch | ju falënderoj |
| i | ihm / ihr | i fola |
Klitika – doppelt✓ Träger
| ma | mir + es | ma solle |
| ta | dir + es | ta dhashë |
| ia | ihm/ihr + es | ia solla |
| na e | uns + es | na e solli |
| ua | ihnen + es | ua tregova |
| iu | ihm/ihnen (Dat., verschmolzen) | iu flet |
SkanderlyShqip
Grammatik · Präpositionen
Welchen Kasus verlangt die Präposition · unbest. / best. / Pl.Von einem Muttersprachler geprüft
Akkusativ (kallëzore)
memit, zusammen mit
unbest. me një libërbest. me librinPl. me librat
nëin, auf
unbest. në një shtëpibest. në shtëpinëPl. në shtëpitë
përfür, zugunsten von, über
unbest. për një fëmijëbest. për fëmijënPl. për fëmijët
mbiauf, über
unbest. mbi një tavolinëbest. mbi tavolinënPl. mbi tavolinat
nënunter
unbest. nën një pemëbest. nën pemënPl. nën pemët
ndërunter, zwischen
unbest. ndër një popullbest. ndër popullinPl. ndër popujt
nëpërdurch, über
unbest. nëpër një rrugëbest. nëpër rrugënPl. nëpër rrugët
paohne
unbest. pa një problembest. pa probleminPl. pa problemet
Nominativ (emërore)
ngavon, aus
unbest. nga një qytetbest. nga qytetiPl. nga qytetet
te (tek)bei, zu
unbest. te një shtëpibest. te shtëpiaPl. te shtëpitë
deri tebis, bis hin zu
unbest. deri te një lumëbest. deri te lumiPl. deri te lumenjtë
Ablativ (rrjedhore)
prejaus, von
unbest. prej një qytetibest. prej qytetitPl. prej qyteteve
midiszwischen, inmitten
unbest. midis një pemebest. midis pemësPl. midis pemëve
mesmitten, unter
unbest. mes një pyllibest. mes pyllitPl. mes pyjeve
ndajgegenüber
unbest. ndaj një muribest. ndaj muritPl. ndaj mureve
kundërgegen
unbest. kundër një ligjibest. kundër ligjitPl. kundër ligjeve
sipasgemäß, nach
unbest. sipas një planibest. sipas planitPl. sipas planeve
rrethum, herum
unbest. rreth një problemibest. rreth problemitPl. rreth problemeve
gjatëwährend, entlang
unbest. gjatë një ditebest. gjatë ditësPl. gjatë ditëve
pranëneben, bei
unbest. pranë një shtëpiebest. pranë shtëpisëPl. pranë shtëpive
afërnahe, nah bei
unbest. afër një lumibest. afër lumitPl. afër lumenjve
largweit von
unbest. larg një qytetibest. larg qytetitPl. larg qyteteve
paravor, bis
unbest. para një ndërtesebest. para ndërtesësPl. para ndërtesave
pasnach, hinter
unbest. pas një muribest. pas muritPl. pas mureve
përparavor, voraus
unbest. përpara një shtëpiebest. përpara shtëpisëPl. përpara shtëpive
përveçaußer, neben
unbest. përveç një libribest. përveç libritPl. përveç librave
brendainnen
unbest. brenda një kutiebest. brenda kutisëPl. brenda kutive
jashtëdraußen, außerhalb
unbest. jashtë një qytetibest. jashtë qytetitPl. jashtë qyteteve
poshtëunten, unter
unbest. poshtë një urebest. poshtë urësPl. poshtë urave