🇦🇱 Skanderly
← Матеріали
SkanderlyShqip
Граматика · Аорист
QR
Минулий завершений часПеревірено носієм та за граматиками
Аорист — регулярний✓ носій
Закінчення на прикладі punoj (працювати) та bëj (робити).
unëpunova
tipunove
ai/ajopunoi
nepunuam
jupunuat
ata/atopunuan
unëbëra
tibëre
ai/ajobëri
nebëmë
jubëtë
ata/atobënë
Аорист — неправильні (трійки)✓ носій
Вивчайте у зв'язці: презенс → аорист → причастие.
теперішній часаористдієприкметникпереклад
hahëngrangrënëїсти
bierarënëпадати
vijerdhaardhurприходити
themthashëthënëговорити
japdhashëdhënëдавати
shohpashëparëбачити
marrmoramarrëбрати
sjellsollasjellëприносити
kampatapasurмати
flefjetafjeturспати
duadeshadashurхотіти
lëlashëlënëзалишати
vëvuravënëкласти
heqhoqahequrзнімати
daldoladalëвиходити
jam (бути): аорист qeshë у розмовній мові майже не використовується — кажуть isha (імперфект) або kam qenë (перфект). Причастя qenë дуже поширене: si ke qenë? (як справи?).
Skanderly · Граматичний довідник
— 1 / 4 —
SkanderlyShqip
Граматика · Дієприкметники
QR
Правильні дієприкметники — за групамиNewmark, FSI
-uar
дієслова на -oj
punojpunuarпрацювати
mësojmësuarвчити
takojtakuarзустрічати
harrojharruarзабувати
mendojmenduarдумати
kërkojkërkuarшукати
shikojshikuarдивитися
dëgjojdëgjuarслухати
fillojfilluarпочинати
mbarojmbaruarзакінчувати
kujtojkujtuarзгадувати
urojuruarвітати
lejojlejuarдозволяти
lexojlexuarчитати
kontrollojkontrolluarперевіряти
organizojorganizuarорганізовувати
vizatojvizatuarмалювати
pastrojpastruarчистити
-r
дієслова на -uaj / -yej
paguajpaguarплатити
shkruajshkruarписати
lyejlyerмазати
thyejthyerламати
kryejkryerвиконувати
-ur
основа на приголосний
haphapurвідкривати
mbyllmbyllurзакривати
kapkapurхапати
pjekpjekurпекти
hedhhedhurкидати
prekprekurторкатися
qepqepurшити
ndezndezurзапалювати
shtypshtypurдрукувати
mbytmbyturтопити
përdorpërdorurвикористовувати
njohnjohurзнати
matmaturміряти
shprehshprehurвиражати
-rë
голосний + j / односкладові
bëjbërëробити
lajlarëмити
thajtharëсушити
fryjfryrëдути
pipirëпити
ndajndarëділити
fshijfshirëвитирати
-në
односкладові на голосний
vëvënëкласти
zëzënëзаймати
lëlënëзалишати
nxënxënëзасвоювати
Сюди ж частотні неправильні: ha→ngrënë, jap→dhënë, them→thënë, bie→rënë (див. «трійки» на аркуші аориста).
Skanderly · Граматичний довідник
— 2 / 4 —
SkanderlyShqip
Граматика · Артиклі та клітики
QR
Зв'язки i / e / të та короткі займенникиПеревірено носієм мови
Артиклі i / e / të✓ носій
Узгоджуються за родом і числом; стоять перед прикметниками та в родовому відмінку.
артикльколиприкладпереклад
iчол. рід, одн.Plazhi i vjetërстарий пляж
eжін. рід, одн.vajza e mirëгарна дівчинка
tëмн. / непряміujëra të ndoturaбрудні води
iродовий (належність)libri i Anësкнига Ани
Частка të в dua të / duhet të — це інше (суб'юнктив), не плутати з артиклем.
Клитики — прості✓ носій
eйого / її (вин.)nuk e di · s'e di · ku e ke?
mëмені / менеmë pa
tëтобі / тебеtë pashë
naнам / насna pa
juвам / васju falënderoj
iйому / їй (дат.)i fola
Клитики — подвійні✓ носій
maмені + цеma solle
taтобі + цеta dhashë
iaйому/їй + цеia solla
na eнам + цеna e solli
uaїм + цеua tregova
iuйому/їм (дат., злитно)iu flet
Skanderly · Граматичний довідник
— 3 / 4 —
SkanderlyShqip
Граматика · Прийменники
QR
Якого відмінка вимагає прийменник · неопр. / опр. / мн.Перевірено носієм мови
Знахідний (kallëzore)
meз, разом з
неознач. me një libërознач. me librinмн. me librat
nëв, на
неознач. në një shtëpiознач. në shtëpinëмн. në shtëpitë
përдля, за, про
неознач. për një fëmijëознач. për fëmijënмн. për fëmijët
mbiна, над
неознач. mbi një tavolinëознач. mbi tavolinënмн. mbi tavolinat
nënпід
неознач. nën një pemëознач. nën pemënмн. nën pemët
ndërсеред, поміж
неознач. ndër një popullознач. ndër popullinмн. ndër popujt
nëpërпо, через
неознач. nëpër një rrugëознач. nëpër rrugënмн. nëpër rrugët
paбез
неознач. pa një problemознач. pa probleminмн. pa problemet
Називний (emërore)
ngaвід, з
неознач. nga një qytetознач. nga qytetiмн. nga qytetet
te (tek)до, біля
неознач. te një shtëpiознач. te shtëpiaмн. te shtëpitë
deri teдо, аж до
неознач. deri te një lumëознач. deri te lumiмн. deri te lumenjtë
Аблатив (rrjedhore)
prejз, від
неознач. prej një qytetiознач. prej qytetitмн. prej qyteteve
midisміж, серед
неознач. midis një pemeознач. midis pemësмн. midis pemëve
mesпосеред, серед
неознач. mes një pylliознач. mes pyllitмн. mes pyjeve
ndajпо відношенню до
неознач. ndaj një muriознач. ndaj muritмн. ndaj mureve
kundërпроти
неознач. kundër një ligjiознач. kundër ligjitмн. kundër ligjeve
sipasзгідно, за
неознач. sipas një planiознач. sipas planitмн. sipas planeve
rrethнавколо, біля
неознач. rreth një problemiознач. rreth problemitмн. rreth problemeve
gjatëпротягом, вздовж
неознач. gjatë një diteознач. gjatë ditësмн. gjatë ditëve
pranëпоруч з, біля
неознач. pranë një shtëpieознач. pranë shtëpisëмн. pranë shtëpive
afërбіля, близько до
неознач. afër një lumiознач. afër lumitмн. afër lumenjve
largдалеко від
неознач. larg një qytetiознач. larg qytetitмн. larg qyteteve
paraперед, до
неознач. para një ndërteseознач. para ndërtesësмн. para ndërtesave
pasпісля, за
неознач. pas një muriознач. pas muritмн. pas mureve
përparaперед, попереду
неознач. përpara një shtëpieознач. përpara shtëpisëмн. përpara shtëpive
përveçкрім, окрім
неознач. përveç një libriознач. përveç libritмн. përveç librave
brendaвсередині
неознач. brenda një kutieознач. brenda kutisëмн. brenda kutive
jashtëзовні, поза
неознач. jashtë një qytetiознач. jashtë qytetitмн. jashtë qyteteve
poshtëпід, внизу
неознач. poshtë një ureознач. poshtë urësмн. poshtë urave
Skanderly · Граматичний довідник
— 4 / 4 —